ត្រៃសិក្ខា

​ ត្រៃសិក្ខា
ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជាសាសនានៃបញ្ញា សាសនានៃការត្រាស់ដឹងនូវសច្ចធម៌ដែលជាសភាវពិតក្នុងសង្គមលោក មិនតែប៉ណ្ណោះព្រះពុទ្ធសាសនានៅបានបង្រៀនឲ្យមនុស្សចេះអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯង សង្គមគ្រួសាររហូតទៅដល់សង្គមជាតិទៀតផង។ ព្រះធម៌ដែលព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់សង្ដែងជាអាទិ៍ក្នុងទីនេះគឺ ត្រៃសិក្សា
ត្រៃសិក្ខា គឺជាវិធីសាស្ត្រអប់រំក្នុងវិស័យសិក្សារៀនសូត្រ ថ្នាក់មូលដ្ឋានក្នុងការអភិវឌ្ឍ

ប្រវត្តិសករាជ

ប្រវត្តិសករាជ

សករាជ​​ មាន​ពាក្យ ស័កៈ និង រាជ ។ ស័កៈ ​មាន​ន័យ​ថា កាល​សម័យ ការ​រាប់​លំដាប់​ឆ្នាំ ។ រាជ ​មាន​ន័យ​ថា ស្ដេច ឬ​អច្ឆរិយ​បុគ្គល ។ សករាជ​ មាន​ន័យ​ថា ការ​រាប់​ថ្ងៃ​ ខែ ឆ្នាំ ឬ​យក​ត្រឹម​តែ​ឆ្នាំ​រៀង​មក ពី​ថ្ងៃ ឬ​ខែ ឬ​ឆ្នាំ ដែល​បុគ្គល​អស្ចារ្យ ឬ​ហេតុ​អស្ចារ្យ​ណា​មួយ ដែល​ជនានុជន​បាន​កត់​ត្រា​ទុក ។ នៅ​ក្នុង​កម្រង​អត្ថបទ​ប្រវត្តិវិទ្យាប្រទេសកម្ពុជា គេ​ឃើញ​មាន​ពាក្យ​ពុទ្ធ​សករាជ និង​គ្រឹស្ត​សករាជ ។

មនុស្ស​ក្នុង​សាកលលោក​គ្រប់​ជាតិ​គ្រប់​សាសន៍ សុទ្ធសឹង​តែ​មាន​កិច្ចការ​ត្រូវ​ធ្វើ​ទាំងអស់​គ្នា គ្មាន​អ្នក​ណា​នៅ​ស្ងៀម​ឡើយ ព្រោះ​ធម្មតា​លោក​បង្គាប់​ឲ្យ​ធ្វើ ។ ឯ​កិច្ចការ​របស់​អ្នក​ស្រុក​ទាំងអស់​នោះ ដែល​នឹង​ចំរើន​កើន​ឡើង​តាម​លំដាប់​ទៅ​បាន ដោយ​សារ​តែ​មាន​

វិយោគកថា

វិយោគកថា

 យើងខ្ញុំខេមរា ជុលីហត្ថា លើកកប្រណម្យ បង្គំនឹកគុណ មហាថេរឧត្តម មេគណជាធំ អគ្គមេធា ។
 ព្រះនាមបវរ កន្តធម្មោ មហាវិរា សមណនាយក ប្រកបសម្បទា ឆ្នើមលើសជនា អ្នកបដិវត្តន៍ ។
 សង្គមវិលវក់ ព្រះគុណឈរមុខ ព្រះទ័យអំណត់ ពុះពារឆ្លងកាត់ ដោះជាតិឲ្យផុត ពីនឹមចក្រពត្តិ អាណានិគម ។
 ទោះមានឧបសគ្គ បន្ទប់បង្អាក់កិច្ចការតូចធំ ព្រះអង្គជំនះ ពួកពាលអធម នាម៉ឺននិយម ឥតស្លត់ចិន្តា ។
 ប្រកបព្រះគុណ ថ្លៃថ្លាលើសលន់ ធ្ងន់ឥតឧបមា ទាំងផែនការជាតិ ព្រះពុទ្ធសាសនា រាជរដ្ឋសីមា ពុំមានរសាយ ។
 បំផុសចលនា បើកវត្តសិក្សា ធម៌អាថ៌វិន័យ គ្រប់ឃុំនិគម ជនបទជិតឆ្ងាយ ពុំមានិនណាយ ធុញទ្រាន់សោះឡើយ ។
 ព្រះទ័យសន្តោស ស្ទួយជាតិឲ្យរស់ ផុតគុកកម្មហើយ